Παρουσίαση του βιβλίου «Γεντί Κουλέ: Η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης» στον δήμο Νεάπολης-Συκεών

Με φόντο την πρόσφατη ανακάλυψη στο πάρκο Εθνικής Αντίστασης των ομαδικών τάφων 47 εκτελεσθέντων-φυλακισθέντων των πρώην φυλακών Επταπυργίου (Γεντί Κουλέ), και τις πολιτικές εξελίξεις για την αναγνώριση του χώρου ως ιστορικού τόπου, πραγματοποιείται η παρουσίαση ενός ιστορικού βιβλίου, γεγονός που αποκτά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά επικαιρότητας.

Πρόκειται για το βιβλίο του δημοσιογράφου και συγγραφέα Σπύρου Κουζινόπουλου «ΓΕΝΤΙ ΚΟΥΛΕ: Η ΒΑΣΤΙΛΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ», το οποίο έρχεται να φωτίσει σε όλες του τις διαστάσεις τις ιστορικές περιόδους του Μνημείου του Επταπυργίου, με κυρίαρχη την έμφαση στις μαύρες σελίδες των πρώην φυλακών, που έγιναν ταυτόσημες της έννοιας του κολαστηρίου. 

Η παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026, στις 6:30 μ.μ., στο Κλειστό Δημοτικό Θέατρο Συκεών (Ρήγα Φεραίου και Μεγάρων), με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Για το βιβλίο, δε, θα μιλήσουν οι:

♦ Σίμος Δανιηλίδης, δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών,

♦ Κωνσταντίνος Νίγδελης, ιστορικός ερευνητής, συγγραφέας,

♦ Σταυρούλα Τζεβρένη, αρχαιολόγος, εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης,

♦ Νώντας Όχονος, επιχειρηματίας, πολιτικός κρατούμενος στο Γεντί Κουλέ επί δικτατορίας, και ο

♦ συγγραφέας Σπύρος Κουζινόπουλος.

Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα του Μορφωτικού Ιδρύματος της Ένωσης Συντακτών Μακεδονίας-Θράκης και στη διάρκειά της θα προβληθεί πλούσιο οπτικό υλικό από φωτογραφίες, έγγραφα, εφημερίδες της εποχής, κ.ά.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Μέσα από ένα πλήθος μαρτυριών, ντοκουμέντων και αρχειακού υλικού, ο Σπύρος Κουζινόπουλος προσπαθεί μετά από πολυετείς έρευνες να παρουσιάσει όλη την εξέλιξη του Επταπυργίου, από τη λειτουργία του ως κάστρου της Θεσσαλονίκης και αργότερα ως φυλακής, ακόμη από την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας της πόλης μέχρι το κλείσιμό της το 1989. Καθώς και την άσχημη εικόνα του σωφρονιστικού συστήματος στην πριν το Γεντί Κουλέ περίοδο, όταν χρησιμοποιούνταν ως φυλακή ο Λευκός Πύργος και το Κονάκι του Πασά, το σημερινό Διοικητήριο.

Ο αναγνώστης, λοιπόν, παρακολουθεί την άθλια κατάσταση που επικρατούσε στις φυλακές Επταπυργίου αφότου άνοιξε ως φυλακή, γύρω στα 1896, και όλα τα κατοπινά χρόνια, με τη διακίνηση ναρκωτικών, τους βιασμούς κρατουμένων και την άγρια εκμετάλλευση των φυλακισμένων από ένα σύστημα εξουσίας προκειμένου να πλουτίζουν ελάχιστοι μεγαλοπαράγοντες, ακόμη και κρατικοί λειτουργοί. Παρακολουθεί, επίσης, τις μυθιστορηματικές αποδράσεις από το κάτεργο αλλά και τον εφιάλτη των εκτελέσεων, κυρίως πολιτικών κρατουμένων, κατά τις περιόδους της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου.

Μέσα από τις 376 σελίδες του βιβλίου περνούν σαν κινηματογραφική ταινία τα σημαντικότερα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στη Θεσσαλονίκη και την υπόλοιπη Μακεδονία και Θράκη στη διάρκεια ενός αιώνα, όπως η άγρια καταπίεση της περιόδου της τουρκοκρατίας, οι υποθέσεις των «Βαρκάρηδων» και των «Γεμιτζήδων», η δράση της Φεντερασιόν, η πολιτική αναταραχή κατά τον μεσοπόλεμο.

Ακόμη,  τα γεγονότα του Μάη του 1936, η δικτατορία Μεταξά, ο πόλεμος, η κατοχή και ο Εμφύλιος, αλλά και οι περιπέτειες που γνώρισε η πόλη κατά τη μεταπολεμική περίοδο, τη δικτατορία της χούντας και την εξέγερση του Πολυτεχνείου στη Θεσσαλονίκη, με αρκετούς από τους επικεφαλής της φοιτητές να φυλακίζονται στο Επταπύργιο.

Σε ξεχωριστά κεφάλαια παρουσιάζονται συγκλονιστικές υποθέσεις που συντάραξαν το πανελλήνιο και σχετίζονταν με το Γεντί Κουλέ, όπως αυτή του «Δράκου του Σέιχ-Σου», για την οποία καταδικάστηκε στην εσχάτη των ποινών και εκτελέστηκε άδικα ο Αριστείδης Παγκρατίδης, παρά το γεγονός ότι όλα τα στοιχεία βοούσαν για την αθωότητά του. Καθώς και η περίπτωση των δύο θαρραλέων εισαγγελέων Χρυσούλας Γιαταγάνα και Κώστα Λογοθέτη που διώχτηκαν και εξοστρακίστηκαν από το Δικαστικό Σώμα, όταν αποκάλυψαν τα αίσχη που συνέβαιναν με την ανοχή και τη συγκάλυψη των Αρχών σ’ αυτό το κολαστήριο της Θεσσαλονίκης.

Στο τέλος του βιβλίου, παρατίθεται ένας πλήρης σχεδόν κατάλογος με τα ονόματα των εκατοντάδων εκτελεσμένων των περιόδων της Γερμανικής Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου «εις τον συνήθη τόπον», πίσω από το Γεντί Κουλέ, καθώς επίσης και ένα πλούσιο υλικό τεκμηρίωσης με φωτογραφίες, έγγραφα, εφημερίδες της εποχής κ.ά.